Maksimum Oksijen Alımının (VO2max) Belirlenmesinde Yeni

Düzenleyen: M. Fatih AKAY, Çukurova Üniversitesi (mfakay@cu.edu.tr)

Bir çok kas grubunu kullanarak, orta yoğunluktan yüksek yoğunluğa kadar uzun periyotlar boyunca dinamik olarak egzersiz yapabilme yeteneğine kalp-solunum (kardiyorespiratuvar) uygunluğu adı verilir. Kalp-solunum uygunluğu; solunum, kardiyovasküler ve iskelet-kas sistemlerine bağlı olduğu için sağlık ve fiziksel uygunluğun belirlenmesinde kullanılan önemli bir bileşendir. Bireylerin kapsamlı fiziksel uygunluklarının belirlenmesi, sporcular için egzersiz programları geliştirilmesi ve kardiyovasküler riskin teşhis edilmesi konularında kalp-solunum uygunluğunun bilinmesi önemlidir.

Kalp-solunum uygunluğunu tespit etmek için kullanılan standart yöntem, maksimal egzersiz testi (koşu bandı veya bisiklet testleri) sırasında maksimum oksijen alımının (VO2max) gaz analizörleri yardımıyla direkt olarak ölçülmesidir. Maximal egzersiz testinin dezavantajları:

  • Pahalı cihazlara ihtiyaç duyulması.
  • Testi yapacak ve verileri yorumlayacak deneyimli elemanlara ihtiyaç duyulması.
  • Bireylerin maksimal testi tolere edebilecek performansı sergilemek zorunda olması.
  • Testin zaman alıcı olması.
  • Testin, yaşlılar ve kardiyovasküler risk taşıyanlar için uygun olmaması.
  • Testin geniş denek kümelerine uygulanmasının mümkün olmaması.

 Maksimal egzersiz testinin dezavantajlarından dolayı, VO2max’ı tahmin etmek için literatürde çeşitli yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu yaklaşımlar, maksimal, sub-maksimal ve egzersize dayalı olmayan değişkenlerin VO2max tahmini için kullanılmasını öngörmektedir. Literatürde VO2max’ı tahmin etmek için yapılan çalışmaların genelinde sadece Çoklu Doğrusal Regresyon  yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, bir çok çalışmada çapraz doğrulama (cross validation) yapılmadığı için, elde edilen sonuçların güvenirliliği tartışma konusudur. 

Bu oturumda, VO2max tahmini için geliştirdiğimiz yeni yaklaşımlara ve makine öğrenmesi yöntemlerinin uygulanmasına yer vereceğiz.